https://www.cyfrowaetnografia.pl/files/original/e18b3c2b9feaf4c41c40b9c2a8d97368.pdf b87f5ea7a94b03d2ee34771a68f7fe0b Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3702 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1997 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3479 Title A name given to the resource 50-lecie "Kontekstów. Polskiej Sztuki Ludowej" / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1997 t.51 z.1-2 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1997 t.51 z.1-2, s.197 Creator An entity primarily responsible for making the resource Sulima, Roch Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text 50-lecie „Kontekstów. Polskiej Sztuki Ludowej" „Konteksty" były zawsze azylem dla INNOŚCI. Były miejscem wspólnym dla tych, którzy przychodzili tu z różnych stron, różnych środowisk, dyscyplin naukowych i kręgów towarzyskich. Spotykały się tu, i spotykają, najświetniejsze nazwiska naszej humanistyki. Przychodzenie tutaj nie wymagało zachowania jakichkol­ wiek pozorów. Ceremoniały, naukową grzeczność i rutynę zostawiało się przed progiem redakcji. Wypadało tu raczej przynosić odrobinę własnego szaleństwa, niepokorności wo­ bec autorytetów. Atmosfera „Kontekstów" czyniła nas po trosze „odmieńcami". Ci, którzy tu przychodzili, stawali się „innymi" także wobec siebie, nawet jeśli wywodzili się z tej samej formacji umysłowej, czy nawet z tej samej pracowni czy szkoły artystycznej. Fantazje akademików miały tu szanse spotkać się z fantaz­ jami genialnych analfabetów, czy twórców zwanych naiw­ nymi. Oddano tu również głos tym INNYM, którym kiedyś administracyjnie ten głos zabrano. Chciałbym tylko przypo­ mnieć rezonans, jaki wywołały monograficzne numery „Kon­ tekstów" poświęcone kulturze Żydów polskich, kulturze Łemków, Litwinów, a dziś także Ukraińców. Dominowało tu spojrzenie z peryferii. Zrazu, redakcja „Polskiej Sztuki Ludowej" była na te peryferie skazana, ale rychło też owo skazanie stało się wyborem. Można stąd b^yło widzieć więcej i inaczej. Dokonywało się swego rodzaju przesunięcie punktów obserwacyjnych, odsłanianie innych światów, tu - nad Wisłą. Intuicje te dało się odczytać m.in. w artykule Andrzeja Wajdy, który pisał na łamach PSL, w roku 1956, o ekranach odpustowych fotografów. A najradykalniej sformułował je Ludwik Stomma w roku 1989. Pisząc o niedostatkach badań nad polską kulturą stwierdzał, iż dominuje w tych badaniach „swoista pruderia skłaniająca do dyskwalifikowania tematów 'nieeleganckich', czyli 'niestosownych'. (...) W badaniach kultury wsi kręci się nadal polska etnografia w roztańczonym do skretynienia świecie Kolberga" i pytał dalej: „czy - cho­ ciaż wieki mijają - świat ma być nadal 'spokojny i wesoły'? Tak czy owak, by zrozumieć nagły, dławiących strach, który ogarnia nas w ciemnej parczewskiej uliczce, nie warto sięgać do dorobku polskiej etnografii. Nie będzie tam ani cienia poszlaki". Na łamach „Kontekstów", oficjalna, szeleszcząca wykrochmalonym strojem ludowość musiała zderzyć się z owym „dławiącym strachem w ciemnej parczewskiej uliczce". Ludność odświętna musiała przegrać z tym, co dzieje się na gościńcu codziennej egzystencji. Szczęśliwie się stało, że redaktorzy „Kontekstów" wierzyli w kreatywną moc parado­ ksów, poznawczą wartość metafory. Bywali ironistami. Wówczas fantazje, z którymi przychodziło się do „Konteks­ tów", nie groziły naukowym samobójstwem, a poczucie humoru Aleksandra Jackowskiego spełniło tu nie jeden raz funkcje regulacyjne. Ośmielało, ale i przywracało realne miary przedsięwzięciom. W „Kontekstach" uderzała charakterystyczna bezintereso­ wność w uprawianiu humanistyki, bezinteresowność w po­ szukiwaniu „nowego". A przecież, strzeż nas Panie Boże od tych, którzy systematycznie, zawodowo, i przeważnie za cudze pieniądze, czynią „dobro", bądź czynią „nowe". Przyjmowano w „Kontekstach" gorąco albo zimno. Nigdy letnio. Zawsze trzeba się tu było mieć na baczności, nie można było stanąć pewnie, czyli stanąć, w miejscu, gdyż pojawiały się jakieś ambiwalencje, jakieś „nowe słowniki"; wchodziło się w jakąś dwurzeczywistość. Przy lekturze „Kontekstów" można było też stwierdzić, że jeśli jakieś pomysły redakcyjne trafiały niezupełnie w cel, to zawsze mierzyły ponad cel, nigdy obok. Mamy oto półstulecie „Kontekstów". Nie słyszę jednak, aby ich redaktorzy kuli w spiżu swoją stopkę redakcyjną. 17 I 1997 r. Roch Sulima Zbigniew Benedyktowicz, Aleksander Jackowski; w pozie Stańczyka - Sławomir Sikora 197 �